Shkup, 22 tetor – Ndryshimet e fundit në Kodin Penal u theksuan si një situatë negative, pasi prekin rastet e korrupsionit, veçanërisht rastet e korrupsionit të profilit të lartë dhe kemi parë që një numër i madh i atyre çështjeve ose kanë dalë jashtë përdorimit ose procedimi po zvarritet. në masën që ata filluan atë periudhë të pleqërisë. Një e treta e gjyqtarëve dhe prokurorëve publikë raportuan se ishin të ndikuar nga politikanët dhe biznesmenët, dhe pothuajse gjysma e gjyqtarëve ishin të ndikuar nga kolegët dhe eprorët, shkruan Zhurnal.
Ndryshimet në Kodin Penal u bënë në kohë dhe formë të gabuar –
Kodi i ri Penal është ende në pritje të dritës jeshile nga Komisioni Evropian dhe deri atëherë është paralajmëruar se do të gjendet një mekanizëm për ndryshimet e diskutueshme të Kodit Penal vitin e kaluar, kur pushteti ishte në duart e LSDM-së dhe BDI-së, me çka u ulën dënimet për vepra penale si shpërdorimi i pozitës dhe kompetencave zyrtare dhe bashkim kriminal. Ministri i ri i Drejtësisë, Igor Filkov, në fund të korrikut tha se tentohet përmes grupeve punuese që të bëhen ndryshime në ligjin ekzistues për të riparuar dëmet e shkaktuara nga ndryshimet e vitit të kaluar, por tre muaj më vonë nuk ka zgjidhje.
“Ende po punohet për zgjidhje të përshtatshme me të cilën do të kthehen ndryshimet ligjore, por në të njëjtën kohë për të ruajtur ndëshkueshmëria dhe për të mos lejuar që ai që ka shkaktuar dëm, për shkak të këtyre ndryshimeve të diskutueshme, të kursehet apo të marrë dënim minimal për dëm të madh. Ne duam të gjejmë zgjidhje që nuk do të bie ndesh me aktet ligjore, sepse aktualisht Ligji nuk e lejon të zbatohet në mënyrë retroaktive, por megjithatë askush nuk do të kursehet apo nuk do të mbetet i pandëshkuar”, thonë nga Ministria e Drejtësisë për Alsat.
Me ndryshimet e fundit në Ligjin për procedurë penale, deputetët ulën dënimet e parapara për këto dy vepra, vendosën kufirin e lartë të dënimit maksimal dhe hoqën një paragraf nga neni për keqpërdorim të pozitës dhe kompetencave zyrtare. Me këtë, parashikuan vjetërsimin e veprave më herët. Për shembull, për veprën penale bashkim kriminal, dënimet me burg nga një deri në dhjetë vjet u reduktuan në një afat kohor nga gjashtë muaj deri në pesë vjet. Kodi i ri penal është përgatitur nga grupi punues i ekspertëve i udhëhequr nga profesori universitar Vllado Kambovski kurse pritet të kthehet vepra e keqpërdorimit të pozitës zyrtare gjatë prokurimit publik, e cila si rezultat i fshirjes së një paragrafi nga neni 353 në ndryshimet e diskutueshme të vitit të kaluar, tani nuk i nënshtrohen përgjegjësisë penale.
Reformat në gjyqësor janë të patjetërsueshme-
Pa qeverisje funksionale të së drejtës, Maqedonia e Veriut nuk mund të shpresojë për përparim në procesin e integrimeve evropiane, veçanërisht duke pasur parasysh se pika kyçe gjatë negociatave të cilat ende nuk kanë filluar është pikërisht kapitulli 23, gjyqësori dhe të drejtat e njeriut. Perceptimi aktual i sistemit gjyqësor Në Maqedoninë e Veriut është pasqyrim i asaj për të cilin vlerësohet se është skajshmërish i partizuar, institucionet e drejtësisë nuk funksionojnë, thënë thjesht, gjyqësori nuk e kryen funksionin e tij si autoritet i tretë, pra si korrigjues i legjislativit dhe ekzekutivit.
Prandaj nuk duhet të habitemi me besimin jashtëzakonisht të ulët i qytetarëve në sistemin e drejtësisë, i cili tashmë ka rënë nën katër për qind, që është një fakt shkatërrues për një vend. Prandaj, në plotësimin e kirtereve të Kopenhagës për anëtarësim në BE është e domosdoshme edhe adaptimi i ligjeve të vendit kandidat me ato të BE-së, e kjo praktikë pra merret nga vendet evropiane të zhvilluara.
Për qeverinë e re fokusi duhet të jetë në reforma. Reforma të cilat para së gjithash janë dhe mbi të gjitha do të jenë me kërkesë të qytetarëve dhe interesave të tyre. Rruga përpara, intensiteti i atyre reformave dhe përparimi drejt BE-së tani varet nga ne. Tani është momenti kur duhet të ndërlidheni në atë nxitje që ka ndodhur në vitin 2022 me fillimin e negociatave.
Prandaj, për të ecur para Maqedonia e Veriut është e detyruar që krahas gjitha reformave tjera të bëj edhe reformat e duhura dhe shumë të nevojshme në sektorin e gjyqësisë, fillimisht duke e departizuar pastaj duke e lejuar që të funksionojë pa presione politike, në mënyrë që të ketë kuptim të plotë si pushtet korrigjues./Zhurnal.mk