Shkup, 18 korrik – Vala e të nxehtit me temperatura të larta në Shkup ka çuar në rritjen e konsumit të ujit të pijshëm. Nga Qyteti i Shkupit dhe NP Ujësjellës dhe Kanalizime kanë paralajmëruar vazhdimisht se ka konsum të madh dhe të pakontrolluar dhe u bëjnë apel qytetarëve që ta përdorin ujin e pijshëm me mençuri – të mos e përdorin për ujitje të gjelbërimit, kopshteve dhe fushave, për larje makinash, mbushje pishinash etj. Megjithatë, raporti mbi punën e NP Ujësjellës dhe Kanalizime Shkup për vitin 2024 tregon se vetëm 37 për qind e ujit të përgjithshëm të prodhuar vitin e kaluar është faturuar, ndërsa pothuajse 40 për qind (39,96%) janë humbje fizike dhe komerciale të vëllimit të përgjithshëm të hyrjes së ujit në sistem, ndërsa për rajonin dhe më gjerë konsiderohet se humbja e lejuar e ujit në sistem është 20 për qind.
Ndërmarrja gjatë vitit 2024 ka prodhuar gjithsej 110.055.436 metra kub ujë nga dy zonat e burimeve Rashçe 1 dhe Rashçe 2, si dhe nga zonat e puseve Lepenec dhe Nerez, që është një rritje krahasuar me vitin e kaluar, kur u prodhuan 103.172.833 metra kub. Nga totali i prodhuar për shfrytëzuesit e saj, NP Ujësjellës dhe Kanalizime Shkup ka faturuar vetëm 41.395.367 metra kub ujë, kurse 68.660.089 metra kub ujë nuk janë faturuar.
Vetëm 37 përqind e ujit të përgjithshëm të prodhuar vitin e kaluar u faturua.
Nga gjithsej 110.055.436 metra kub ujë të prodhuar në vitin 2024, vetëm 37,43 për qind ose 41.395.367 metra kub është sasi e faturuar e ujit, respektivisht e paguar. Konsumi i faturuar i matur është 41.145.636 metra kub, ndërsa konsumi i faturuar i pamatur është 249.731 metra kub ujë.
Sipas Raportit, 7.072.876 metra kub ujë lidhen me humbjet nga konsumi i paligjshëm komercial dhe pasaktësia e matësve të ujit. Konsumi i ligjshëm i pafaturuar arrin në 24.680.742 metra kub ujë. Konsumi i pamatur i pafaturuar prej 24.322.052 metra kub është uji i konsumuar për shpëlarjen aktuale të rezervuarëve, rrjeteve të furnizimit me ujë dhe kanalizimeve, uji i konsumuar përmes shatërvanëve dhe rubinetave dekorative publike, dhe pjesa më e madhe e tij konsumohet për riparimin e defekteve dhe ujitjen e sipërfaqeve të gjelbra publike dhe gjelbërimit të bulevardeve.
Humbjet e ujit në sistemin e furnizimit me ujë në vitin 2024 arrijnë në 43.979.327 metra kub. Kjo përfshin humbjet e llogaritura fizike dhe komerciale, të cilat përbëjnë 39,96 për qind të vëllimit të ujit të futur në sistem.
NP Ujësjellës dhe Kanalizime Shkup në raportin thekson se ka miratuar një politikë proaktive për zbulimin e humbjeve reale në rrjet dhe një strategji për zvogëlimin e humbjeve që është duke u zbatuar.
Më së shumti ujë i prodhuar në korrik, më së paku në shkurt
Të ardhurat totale të kompanisë në vitin 2024 janë 1.682.578.853 denarë, nga të cilat 1.519.132.881 denarë janë nga shitja e produkteve dhe shërbimeve, nga të cilat 1.471.767.095 denarë janë nga shitja e ujit. Shpenzimet totale janë 1.927.802.521 denarë dhe humbja pas taksimit është 256.104.918 denarë.
NP Ujësjellës dhe Kanalizime Shkup mirëmban 1.265 kilometra rrjet furnizimi me ujë, në të cilin u bënë 360 lidhje të reja në vitin 2024 dhe u hoqën gjithsej 2.245 ujëmatës nga rrjeti.
NP Ujësjellës dhe Kanalizime Shkup furnizon me ujë të pijshëm një popullsi prej mbi 600,000 banorë të Qytetit të Shkupit. Sasia më e madhe e ujit prodhohet në muajt e verës korrik (10.361.096 metra kub) dhe gusht (10.200.482 metra kub), ndërsa më pak prodhohet në shkurt (8.005.587) dhe mars (8.587.482). Sasia më e madhe e ujit të prodhuar në një ditë ishte më 21 korrik 2024 – 351.814 metra kub, dhe më pak ishte më 21 dhjetor 2024 – 204.415 metra kub.
Për uljen e humbjeve janë të nevojshme investime në rrjet, si dhe vullnet politik
Presioni i ulët dhe kufizimet e shpeshta të ujit pothuajse çdo verë janë bërë një dukuri e zakonshme për disa pjesë të Shkupit dhe gjithnjë e më shumë banorë të kryeqytetit. Kjo situatë ka shkaktuar grindje të brendshme politike.
Përgjegjësinë për atë që disa pjesë të Shkupit që janë pa ujë ose me presion të ulët, nga VMRO-DPMNE ia ngarkojnë kryetares së Qytetit, Danella Arsovska, duke e akuzuar atë se nëse do të kishte punuar në rrjetin e ujësjellësit dhe rinovimin e tij, jo vetëm që nuk do të kishte problem me presionin, por as nuk do të kishte humbjet e mëdha që po përjeton tani. E porositën të mos udhëheqë politikë, por t’u siguronte ujë banorëve të Shkupit.
Ajo, nga ana tjetër, thotë se ata që po e sulmojnë po “shtiren si të shqetësuar politik përballë konsumit rekord prej 356.000 metra kub ujë në ditë dhe një mesatare prej 30 lidhje të reja të paligjshme të kapura dhe parandaluara çdo ditë”, dhe i bëri thirrje MPB-së të ndërmarrë veprime.
Sipas Arsovskës, burimi nga i cili furnizohet qyteti – Rashqe, si dhe sistemet shtesë të puseve në Nerez dhe Lepenec, nuk kanë kapacitet të mjaftueshëm për të prodhuar aq ujë të pijshëm sa konsumojnë qytetarët.
Ministri i Vetëqeverisjes Lokale Zllatko Perinski, dje në një konferencë për shtyp, i pyetur nëse qeveria qendrore mund të ndihmojë në zgjidhjen e problemit të furnizimit me ujë, tha se Qeveria nuk ka autoritet të ndërhyjë në zgjidhjen e problemit të furnizimit me ujë në territorin e Shkupit.
“Edhe sipas Ligjit për Vetëqeverisje Lokale, por edhe sipas Ligjit për Ujëra, përgjegjësia për furnizimin me ujë është në kuadër të vetëqeverisjes lokale, përkatësisht në kuadër të Qytetit të Shkupit. Qeveria nuk ka asnjë autoritet këtu, dua ta them këtë në mënyrën më të drejtpërdrejtë që t’ua bëj të qartë qytetarëve tanë”, tha Perinski.