“Përbindëshi” hapësinor që “gëlltit” 10 miliardë diej! Njihuni me Stephenson 2-18, supergjigantin e kuq që po vdes në Rrugën e Qumështit, dhe nëse shpërthen…

nga L. M

E megjithatë, diku atje, në thellësitë e Rrugës së Qumështit, ka një yll që e bën atë të duket si një shkëndijë në një zjarr të madh. Stephenson 2-18 është një “supergjigant i kuq”, ylli më i madh i njohur i identifikuar ndonjëherë nga shkenca.

Ndodhet afërsisht 20,000 vite dritë nga Toka, në yjësinë Scutum, dhe është aq tepër i madh sa, nëse do ta vendosnim në vendin e Diellit, do të gëlltiste Jupiterin, Saturnin dhe do të arrinte pothuajse deri në kufijtë e Uranit ose edhe më tej.

Thënë thjesht: Brenda saj mund të nxënë rreth 10 miliardë Diej.

 “Përbindëshi” i Galaktikës

Stephenson 2-18 është një yll në fazat e fundit të jetës së tij dhe për këtë arsye quhet “gjigant i kuq” në astronomi.

Shkencëtarët besojnë se së shpejti (në një shkallë astronomike, domethënë, brenda disa miliona vitesh) ajo do të shembet dhe do të shpërthejë si një supernova, duke lënë pas një yll të vogël të errët ose ndoshta një vrimë të zezë.

Ky fenomen nuk është thjesht mbresëlënës. Është një nga misteret më të mëdha të astrofizikës: si mundet një yll të fitojë një diametër të tillë pa u copëtuar nga graviteti i vet? Dhe çfarë mekanizmash lejojnë lindjen e supergjigantëve të tillë?

Dielli ynë përpara tij është një… “shkëndijë” në errësirë

Krahasuar me Stephenson 2-18, Dielli ynë duket pothuajse modest.

Diametri i tij është rreth 1.4 milion kilometra , ndërsa Stephenson 2-18 tejkalon 2.1 miliardë kilometra . Nëse do ta shihnim nga afër, drita e tij do ta lyente qiellin në mënyrë verbuese me një të kuqe të ndezur. Një “fanar” kozmik që shkëlqen në pafundësinë e hapësirës.

Universi nuk ka kufij, vetëm pyetje

Ekzistenca e një ylli kaq masiv, kaq të paimagjinueshëm, përmbys njohuritë tona të vendosura se si “duhet” të jetë një yll.

Shkencëtarët e studiojnë atë me teleskopë shumë të ndjeshëm, duke u përpjekur të kuptojnë se si evoluojnë gjigantët e universit dhe si ndikojnë ata në lindjen e yjeve të rinj përreth tyre.

Por çdo zbulim ngre më shumë pyetje:

Çfarë tjetër mund të fshihet përtej? A ka yje edhe më të mëdhenj, të padukshëm?

E vetmja gjë e sigurt është se universi nuk pushon kurrë së na mahnituri dhe të na ngjallë kuriozitetin.

TË REKOMANDUARA

Kush jemi ne

Zhurnal.mk është Agjenci e Lajmeve e pavarur, e themeluar në vitin 2009, që e mbulon Maqedoninë, Kosovën, Shqipërinë edhe lajmet nga bota.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More