Shkup, 4 qershor – Komiteti Kombëtar i Maqedonisë (KKM) i Mburojës së Kaltër në bashkëpunim me Muzeun e Qytetit të Shkupit dhe Shoqatës së Veteranëve dhe Rezervistëve nga Mbrojtja dhe Siguria në Republikën e Maqedonisë së Veriut sot me forum shënoi 70-vjetorin e Konventës së Hagës për mbrojtje të trashëgimisë kulturore në rast të ndonjë konflikti të armatosur.
Pas shkatërrimit të RSFJ-së, Konventa në Republikën e Maqedonisë është në fuqi nga prilli i i 1997, ndërsa KKM Mburoja e kaltër e promovon dhe afirmon Konventën e Hagës për zbatim të plotë të të gjitha postulateve të saj për të cilat janë harmonizuar vendet nënshkruese.
Duke folur për situatën me zbatimin e detyrimeve nga Konventa në vend, Olivera Xhartovska – Taçevska nga KKM Mburoja e kaltër tha se “ajo është vendosur në nivelin normativ, dhe kjo pjesërisht” dhe “kryesisht, ne jemi të mbuluar mirë nëse shihet korniza normative”.
Në Ligjin për mbrojtje të trashëgimisë kulturore është shënuar ndalesa e përgjithshme për represion, sulm dhe shfrytëzim të trashëgimisë kulturore në caqe ushtarake, ndërsa ka edhe kokë të veçantë për mbrojtje të trashëgimisë kulturore në rast të ndonjë konflikti të armatosur dhe fatkeqësie natyrore.
Vendet të cilat e ratifikuan Konventën e Hagës në UNESKO kanë dorëzuar lista me të mira kulturore të patundshme (monumente dhe qendra përkujtimore) nën mbrojtje speciale dhe të veçantë, ndërsa kuriozitet është Bullgaria e cila, siç tha Xhartovska – Taçevska, është i vetmi vend i cili ka vlerësuar dhe regjistruar trashëgimi kulturore të tundshme nën mbrojtje speciale.
Konventa për mbrojtje të trashëgimisë kulturore në rast të konfliktit të armatosur është miratuar më 14 maj 1954 në Hagë, në Konferencën Ndërkombëtare të të mirave kulturore në rast të konfliktit të armatosur.
Ishte organizuar nga UNESKO dhe Mbretëria e Holandës dhe morën pjesë delegacione të 56 nga gjithsej 86 vende të ftuara anëtare të UNESKO-s, në mesin e të cilave edhe RFPJ.
Konferenca Ndërkombëtare e Hagës është miratuar në prag të 10-vjetorit të përfundimit të Luftës së Dytë Botërore dhe ka vijuar pas kushteve shkatërruese pas dy luftërave botërore në shekullin 20.
Në Konventën e Hagës për herë të parë ishte futur termi të mirat kulturore (të tundshme dhe patundshme) që përfshin shtrirje të gjerë – nga lokalitete arkeologjike deri në vepra dhe shkrime artistike.
Organizata Mburoja e Kaltër është themeluar në vitin 1996 dhe ekzistimin e ka pikërisht në Konventën e Hagës nga viti 1954 e cila parasheh grupacion të specializuar të njerëzve të cilët do të angazhoheshin dhe vepronin për mbrojtje të të mirave kulturore – një lloj Kryqi i Kuq për trashëgiminë kulturore.
Komiteti Kombëtar i Maqedonisë i Mburojës së Kaltër sot, në kuadër të shënimit të jubileut të Konventës së Hagës, nënshkroi Memorandum për bashkëpunim me Shoqatën e veteranëve dhe rezervistëve nga mbrojtja dhe siguria e Republikës së Maqedonisë së Veriut.